Tìm giả pháp thiết kế một xã hội hiện đại
Cần một cơ chế tương tác phản hồi cho bộ máy quản lý !
Như phần đầu của bài viết đã đề cập, một đất nước muốn phát triển giàu mạnh cần phải có một cơ chế quản lý đảm bảo được quyền lợi, sự công bằng đại diện cho mọi tầng lớp xã hội. Bộ máy quản lý phải liên hoàn, thống nhất mới đảm bảo cho sự vận hành đạt hiệu quả. Lấy hiệu ứng phản hồi, tương tác các ý kiến của mọi tầng lớp nhân dân làm cơ sở nghiên cứu, tìm giải pháp khắc phục để hoàn thiện cơ chế quản lý một cách nhanh nhất. Đáp ứng sự tiếp nhận và xử lý tốt mọi sự phản biện của xã hội từ nhiều góc độ khác nhau để vận hành bộ máy đạt hiệu quả cao nhất
Thế nhưng, với cơ chế quản lý như hiện tại đã đạt được những tiêu chuẩn đó hay chưa? Nếu đạt thì, đạt ở những mặt nào, tầng nấc, cấp quản lý nào ?. Có thể lấy ví dụ về quản lý hộ khẩu.
Nó đã làm khổ người dân rất nhiều, từ rất lâu rồi và cho đến nay vẫn chưa thể nói rằng là đã hoàn thiện hay ở mức làm bớt đi nỗi lo lắng của người dân. Đã hàng chục năm nay, cái việc "hộ khẩu đòi nhà, nhà đòi hộ khẩu" và rất nhiều vấn đề liên quan đên hộ khẩu đã có những tác động không nhỏ đến đời sống của người dân. Đặc biệt với người nhập cư. Sự phân biệt đó đã tước đi rất nhiều cái quyền và cơ hội của những người không có hộ khẩu. Nào là việc làm, đăng ký xe cộ, sử dụng các dịch vụ công cộng....mà từ lâu các phương tiện thông tin đại chúng đã phản ánh quá nhiều.
Ngay cả những người có đủ tiền mua đất, xây nhà mà chưa có việc làm ổn định cũng không được nhập hộ khẩu. Cho đến hôm nay mọi việc đã được giải quyết được phần nào khi nó được đặt lên bàn nghị sự tại các kỳ họp của Quốc hội, để dành cho các đại biểu của nhân dân suy nghĩ, ý kiến, bàn thảo.
Nhưng có một điều tưởng chừng như đã quá cũ vì chúng ta vẫn thường nghe hàng ngày rằng : "Cán bộ là công bộc của dân, ăn lương từ những đồng thuế của người dân đóng góp, thì cần phải biết thấu hiểu nỗi khổ của người dân". Thế mà cái nỗi khổ của người dân khi phải trải qua các thủ tục "hành là chính" ấy cứ tồn tại dài dài. Chúng ta có thể vin vào đồng lương quá ít ỏi nên phải làm thế này thế kia để tồn tại chứ có mấy ai sống bằng lương như thể là một tư tưởng đã ăn sâu vào trong tiềm thức của mỗi công chức vậy.
Song mấy ai có thể hiểu rằng: Khi mỗi công việc, thủ tục được giải quyết nhanh nghĩa là chúng ta đang vận hành một chu trình nhỏ của xã hội được thông suốt, mạch lạc. Một thủ tục chuyển nhượng được giải quyết nghĩa là nhà nước đã thu được một khoản thuế để bổ sung vào ngân sách mà một phần rót vào quỹ lương và giải quyết nhiều vấn đề xã hội khác.
Một công dân sắm được cái nhà, lo được cái hộ khẩu nghĩa là họ đã "an cư lạc nghiệp", có nhiều thời gian hơn, yên tâm hơn, để làm việc nhiều và tạo ra nhiều sản phẩm cho xã hội hơn, đóng thuế cho ngân sách nhiều hơn. Một nhà đầu tư hội đủ những yếu tố cần thiết, nếu các thủ tục được giải quyết nhanh chóng để đi vào hoạt động nghĩa là tạo thêm nhiều việc làm cho xã hội...
Vậy thì những nối khổ của người dân, hay có thể xem đó là một quy định không phù hợp với thực tiễn thì cần phải nêu ý kiến, tham mưu cho các cấp, các ngành để giúp dân đỡ khổ. Nhưng hình như đấy là những vấn đề không nên hiểu, và họ cũng chẳng thèm hiểu rằng, mỗi năm ngân sách nhà nước trả lương cho các công bộc còn có thêm khoản kinh phí đào tạo, nghiên cứu.
Vậy mà một mâu thuẩn xã hội tồn tại đủ lâu, từ những quy định như thế, không biết đã có ai làm đề tài nghiên cứu về nó hay chưa mà chưa có một giải pháp hữu hiệu ?. Thời gian làm việc thì có thể bớt xén, công việc không giải quyết được hay không đủ trình độ để giải quyết thì đùn lên, đẩy xuống.
Khi cơ quan tổ chức tinh giản biên chế hay cắt cử người đi học thì giành lấy mọi cơ hội mà quyền lợi phải thuộc về mình đã trở thành lệ ở nhiều cơ quan, doanh nghiệp nhà nước. Có thể nói đất nước ổn định nhờ thể chế chính trị vững vàng, mạnh nhờ hệ thống pháp luật chặt chẽ.
Song dường như luật pháp của chúng ta chỉ mạnh đối với người dân, còn đối với cán bộ có chức có quyền thì không !. Nên mới sinh ra các tệ nạn tham nhũng, bởi họ biết lách luật và đang sống trên luật pháp mà thông qua các vụ việc vừa diễn ra trong thời gian qua. Điển hình vụ quan xã phá rừng chiếm đất tại Đắc R'tih, sau thấy các quan khác chiếm nhiều hơn, tranh giành nhau kịch liệt hơn thì quay ra tố cáo trong loạt phóng sự "Quan điền thổ miệt rừng" mà tờ Lao động đã đăng tải không chỉ cho thấy ý thức nhận thức quá non kém về luật pháp mà còn chỉ ra một thói hư tật xấu đã ăn sâu vào trong suy nghĩ của một số đối tượng với lý lẽ tầm thường "không ăn được thì đạp đổ" và hơi buồn cười nữa ấy chứ !?
Vì sao lại như vậy ?. Bởi người dân không được tiếp cận thông tin, nhất là các thông tin về các chính sách, pháp luật được tường tận, thấu hiểu. Bởi hệ thống thông tin tuyên truyền về pháp luật mới chỉ dừng lại ở các cấp lãnh đạo, cán bộ chứ đối với người dân thì quá khiêm tốn, thậm chí nhiều nơi vẫn "mù" ở cả cán bộ cấp sơ sở. Ngay cả các cử nhân, kỹ sư không chuyên nhiều khi nói đến luật pháp cũng thấy rối. Bởi họ có được học, tìm hiểu nghiên cứu có bao lam trong suốt quá trình đi học.
Cho nên, những vụ việc tương tự như vậy ít khi người dân có đủ sự hiểu biết, bản lĩnh để tố cáo với cơ quan chức năng khi nó manh nha bộc lộ mà thường là các cán bộ, công nhân viên trong cùng cơ quan đơn vị chứ chưa nói đến những vụ việc lớn hơn, ở tầm cấp cao hơn.
Cứ thử điều tra tất cả các cử nhân, kỹ sư ra trường trong vòng từ hai hoặc ba năm mà không công tác trong những lĩnh vực về luật pháp với câu hỏi: Cơ cấu tổ chức của bộ máy Nhà nước ta như thế nào và các mối quan hệ... ắt hẳn sẽ có kết quả đầy thú vị.
Trong khi đó nếu hỏi sự hiểu biết của họ về các cầu thủ bóng đá, diễn viên, đạo diễn nổi tiếng trên thế giới thì học quá sõi, qua tường tận. Điều đó cho thấy rõ rằng, nếu công tác tuyên truyền pháp luật tốt, giáo dục tốt thì sẽ có sự biến chuyển tích cực đối với sự vận hành của xã hội và mang đến sự công bằng cho mọi người dân. Bởi khi đó mỗi công dân tự bản thân phải ý thức được rằng cần phải sống và tuân thủ theo pháp luật.
Do vậy, cần lắm một cơ chế tương tác phản hồi cho bộ máy quản lý để quản lý, điều hành nền hành chính công quyền đạt hiệu quả cao cho sự phát triển bển vững về kinh tế, sớm hoàn thiện các thể chế, chính sách xã hội. Nói cụ thể hơn là cần một cơ chế thông tin minh bạch trong mọi quyết sách và được phổ biến rộng rãi, đến với mọi công dân. Muốn làm được điều đó theo tôi.
Do vậy, cần lắm một cơ chế tương tác phản hồi cho bộ máy quản lý để quản lý, điều hành nền hành chính công quyền đạt hiệu quả cao cho sự phát triển bển vững về kinh tế, sớm hoàn thiện các thể chế, chính sách xã hội. Nói cụ thể hơn là cần một cơ chế thông tin minh bạch trong mọi quyết sách và được phổ biến rộng rãi, đến với mọi công dân. Muốn làm được điều đó theo tôi.
Trước hết, ở phạm vi là một cơ quan nhà nước. Mỗi cán bộ công nhân viên cần được biết hoạt động kinh doanh của công ty, cơ quan mình hằng quý, hằng năm thậm chí hằng tháng như thế nào ?. Mọi hoạt động kinh doanh cho đến mua sắm đầu tư cần được lấy ý kiến của mọi người tuỳ theo vị trí công tác, chuyên môn nghiệp vụ của từng người mà có hình thức đề xuất lấy ý kiến phù hợp. Khi xảy các vấn đề tiêu cực, có đơn tố cáo dù chính danh hay nặc danh.
Cấp lãnh đạo cao hơn phải có trách nhiệm kiểm tra. Nếu thanh tra ngành vào cuộc cần phải có tỉ lệ người tham gia vào thanh tra vụ việc là cán bộ, công nhân viên nơi xảy ra vụ việc thích hợp để tránh được những gian dối trong khi thanh kiểm tra như chia chác, bè cánh....
Nếu thanh tra không làm thoả mãn các cá nhân, khi các cơ quan chức năng, cấp thanh tra cao hơn vào cuộc và phát hiện có dấu hiệu tiêu cực thì người đứng đầu cơ quan cần phải chấp nhận việc từ chức mà không cần đợi các ý kiến chỉ đạo khác, để thể hiện trách nhiệm cá nhân và tinh thần làm việc trung thực cho mọi người. Sau mỗi vụ việc cần phải công bố những sai phạm, những việc cần được chấn chỉnh ngay trước toàn thể cán bộ công nhân viên. Đồng thời người vi phạm phải có hình thức xử lý kỷ luật xác đáng.
Đối với cơ quan hành chính nhà nước, thì cần thiết phải gắn trách nhiệm cá nhân của công chức với việc giải quyết các thủ tục hành chính, khiếu nại của người dân. Có nhiệm vụ phải giải thích cho người dân hiểu những gì người dân muốn biết khi làm các thủ tục hành chính, đúng với trình tự của quy chế, thủ tục pháp lý. Đấy là yêu cầu của mỗi người công chức cần thiết đặt ra tiêu chí ngay khi thi tuyển vào vị trí. Nếu không giải quyết tốt, thấu tình đạt lý cho đân biết, hiểu thì đó là yếý tố cần đưa vào tiêu chí đánh giá để xét duyệt các tiêu chuẩn về lương bổng, học hành hàng năm
Chu lai: 19/06/2006
Posted by LÊ TRANG TUẤN
on 16:50:00. Filed under
Tiệm cận tri thức
.
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0.
Feel free to leave a response