Công chứ ứng xử

Khi nói đến cách ứng xử công chức, chúng ta thường nghĩ đến điều đầu tiên là cần ứng xử có văn hoá trong giao tiếp. Thế nhưng, có một yêu cầu khác ngoài văn hóa giao tiếp nữa ít được nhắc đến mà rất cần đến cái tâm, cái tầm và ý thức, trách nhiệm xã hội yêu cầu đối công chức ứng xử chuẩn mực trước mỗi sự việc cụ thể. Ở đó năng lực, trí tuệ, văn hoá của mỗi công chức được thể hiện rõ nhất, người dân hiểu và đánh giá khách quan nhất cho mỗi tình huống.
Có thể đánh giá phẩm chất của người công chức qua một số sự kiện diễn ra trong thời gian qua để hiểu rõ hơn cách đặt vấn đề này. Chẳng hạn vụ án “Quan huyện chiếm dụng rừng cao su ở Bình Phước”. Khi báo chí lên tiếng về sai phạm này quá rõ ràng, thì cũng là lúc các trang trại, biệt thự đã được công chức, quan chức xây dựng.

Tuy chấp nhận trao trả lại đất cho Nhà nước, nhưng lại tuyên bố một cách xanh rờn: “Chấp nhận trả lại đất, nhưng phải bồi thường cho các quan về các trang trại và khu biệt thự đã xây dựng kia !”. Ô hay! Đã vi phạm pháp luật, vi phạm luôn cả những điều công chức không được phép làm được quy định chi tiết trong Pháp lệnh công chức lại còn dám đưa ra những yêu sách sao mà khó nghĩ thế (!?).

Đến việc, người dân nuôi hổ, ban đầu đã thông báo với chính quyền, với cơ quan chức năng có thẩm quyền. Song khi nhân đàn lên đến hàng chục con lại đưa ra quyết định thu hồi vì cho rằng đã vi phạm điều ước quốc tế về bảo tồn dộng vật quý hiếm. Khi dư luận đặt câu hỏi: Sao không thu hồi khi mới bắt về mà lại để đến lúc nhân đàn thành công, tốn bao nhiêu công của của người dân đổ vào đó, mỗi tháng lên đến hàng trăm triệu đồng mới đưa ra quyết định thu hồi ?.

Nghe sao lạ vậy ? Dư luận hoàn toàn bất bình, không ủng hộ vẫn chưa nhượng bộ. Cuối cùng cũng tìm ra được một lỗi mà người nuôi hổ vi phạm là thu gom thêm mấy con nữa để nhưng chưa khai báo. Thật quá khó hiểu kiểu ứng xử như vậy!. Nuôi cả đàn không sao, thêm mấy còn nữa sao lại phạm luật.
Nay, dư luận đang quan sát cách ứng xử của các quan trong việc để xẩy ra tình trạng nhà xây không phép là kiên quyết “cắt ngọn’” phần xây vượt tầng hoặc tự chủ đầu tư làm, hoặc chịu cưỡng chế. Doanh nghiệp có lý do của doanh nghiệp, các quan có lý do của các quan đã để xảy ra hiện tượng này.

Báo chí cũng đưa ra một số quy định bằng văn bản hẳn hoi và đặt vấn đề rất có thể một nhóm nhà đã xây sẽ được phép tồn tại. Song như rất nhiều vụ việc sai phạm, chẳng hạn như các vụ án buôn lậu, trốn thuế nếu bị bắt, hoặc người vi phạm chịu nộp phạt, hoặc sung công quỹ nếu họ bỏ của chạy lấy người.

Thì tại sao với các công trình sai phạm chúng ta không thể sung công quỹ bằng cách cho các đối tượng khác thuê, hoặc để cho nhà đầu tư kinh doanh nhưng phần lãi sẽ phải sung công ở phần sai phép đó nếu không làm ảnh hưởng tới quy hoạch, cảnh quan môi trường?. Tất nhiên đi đôi với điều này cần phải có sự ràng buộc thuận lợi cho người đến thuê và các cơ quan chức năng khác làm việc thuận lợi.
Tất cả các vấn đề đó, khi dư luận lên án mạnh mẽ cũng là lúc các quan trách cứ cấp dưới buông lỏng quản lý và hứa sẽ xử lý nghiêm các cán bộ liên quan. Nhưng đó là phản ứng quá chậm chạp trước khi bức xúc dư luận nổ ra.