Liên kết tầm nhìn xâu chuỗi giá trị
Kinh tế quy hoạch
hay "Liên kết tầm nhìn, xâu chuỗi giá trị !"
Cuộc sống xã hội đã bắt đầu thích nghi với nền kinh tế thị trường với sự biến động về giá cả tại mỗi thời điểm nhưng đó là sự biến động hợp lý khi các chính sách về giá được kiểm sóat tốt, trình độ quản lý được nâng cao. Khác với thời kỳ đầu, sự biến động về giá cả có những lúc tưởng chừng phải buông tay, và người tiêu dùng thường phải chịu thiệt thòi nhất để dành cho tư thương kiếm lợi nhất. Nhất là khi hàng hóa phải trải qua nhiều khâu trung gian, vận chuyển thì giá cả đến với người tiêu dùng lại càng cao…..
Thế nhưng, khi nền kinh tế phát triển và sự cạnh tranh càng gắt gao và giá nguồn nguyên vật liệu dùng để sản xuất phục vụ cho sản xuất chịu sự biến động chung của thế giói thì ở rất nhiều sản phẩm tiêu dùng, giá cả lại được định sẵn trên sản phẩm bán lẻ cho bất cứ vùng, miền nào khiến ta liên tưởng đến các sản phẩm của nước Nga Xô Viết như xà bông, kem và bàn chải đánh răng… đều được đính sẵn trị giá bao nhiêu đồng rúp cho dù sản phẩm đó được đưa đến vùng núi cao, hay xa thủ đô bao nhiêu đi chăng nữa.
Vả lại hàng hóa thời kỳ cách nay khoảng nửa thế kỷ chưa sản xuất được nhiều và phong phú như bây giờ. Điều đó không có nghĩa có sự đánh đồng giữa nền kinh tế thị trường với nền kinh tế bao cấp ở đây. Nếu vậy nhà sản xuất thời nay sẽ phá sản mất !?. Bởi, giá trị sản phẩm được định giá đến người bán lẻ cuôi cùng, qua mấy cấp phân phối đã có lợi nhuận cho nhà sản xuất rồi. Điều quan trọng nhất đối với họ là thị trường phân phối và nhu cầu của khách hàng để làm sao bán được nhiều hàng hóa nhất trong cuộc chiến cạnh tranh giành thị phần.
Vậy thì, với kinh tế quy hoạch. Đặc biệt trong quy hoạch cơ sở hạ tầng kinh tế. Với nguồn vốn đầu tư đã định sẵn và dân số có thể dự báo cộng với các nguồn lực sẵn có (tuy có sự khác biệt về lợi thế ở từng địa phương) thì cần bao nhiêu khu công nghiệp, khu kinh tế, cảng biển, sân bay… là vừa (?!).
Thậm chí có thể quy hoạch chi tíêt mỗi đại phương, mỗi khu kinh tế, khu công nghiệp cần thu hút bao nhiêu nhà máy cho từng loại ngành nghề khác nhau. Ngay cả như mỗi thành phố, khu vui chơi giải trí… cũng có thể ấn định bao nhiêu nhà hàng, khách sạn, công viên….Có thể những "quy hoạch" này sẽ phạm luật, nhưng nếu để phát triển tự phát ắt sẽ phá vỡ tổng quan. Như nước láng giềng vẫn phải kiềm chế sự tăng trưởng quá "nóng" đã không cho phép xây dựng các nhà máy thép để tiết kiệm năng lượng đấy thôi.
Nếu cứ dàn hàng ngang để mời gọi nhà đầu tư bằng những ưu điểm, những ngành nghề giống nhau chắc chắn sẽ khiến nhà đầu tư phải đắn đo suy nghĩ khi quyết định đầu tư vào sản xuất bất cứ thứ gì, khi ở đó đã có nhà sản xuất-sự cạnh tranh rồi, nghĩ đến thành công sẽ là là chặng đường gian nan, vất vả. Do vậy không nên đặt tầm nhìn quá gần để rồi thấy mình có lợi thế về biển sao không xây dựng bến cảng?, có sân bay sao không đưa vào khai thác?, có di tích văn hóa lại không mở dịch vụ????… mà hãy "liên kết tầm nhìn để xâu chuổi các giá trị !" từ lợi ích đầy tiềm năng của vùng mang lại.
Chu lai 22.04.2007
Lê Trang Tuấn