Phản luận thông tin

Phản luận thông tin.

Có lẽ, nên bắt đầu bài viết bằng câu hát trong thường được phát trong một chương trình thiếu nhi trên truyền hình. "Vì sao lại thế, sao không thế này, mà lại là thế kia…" để đặt ra những giả thiết, những câu hỏi…và cùng với sự hiểu biết qua lượng thông tin tiếp nhận được hàng ngày của mỗi cá nhân để tìm đến với tư duy sáng tạo qua các phản luận thông tin, mà sống trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay, mỗi ngày chúng ta phải tiếp nhận một lượng thông tin khổng lồ và luôn có sự biến chuyển bất ngờ. Nhưng tùy theo sở thích, mục đích, điều kiện sinh sống và làm việc, sự tác động… của thông tin đến với mỗi người buộc mỗi chúng ta phải biết sàng lọc, chọn lựa những thông tin thíết thực bằng cách phản luận lại các thông tin chúng ta tiếp nhận được để phục vụ nhu cầu đời sống việc làm của bản thân cũng như phụng sự xã hội.

Phản luận thông tin là cách thức đặt các vấn đề trước những câu hỏi, những giả thiết, tình huống nhằm phản bác, đảo lộn lại hoặc phát triển những nội dung hàm chứa trong thông tin đó một cách khách quan khi lượng thông tin tiếp nhận bằng cảm giác, trực quan… không đủ để khẳng định hay đưa ra những đánh giá nhận xét đầy đủ, tòan diện cho bất cứ sự kiện hay hành động nào đó đã xảy ra hoặc chưa thể xảy ra. Chính từ công việc đó, và phụ thuộc rất nhiều khả năng, tri thức, sự hiểu biết, tư duy sáng tạo của mỗi cá nhân sẽ mang đến cho chúng ta cách đặt vấn đề, những câu hỏi hay và đưa ra những phương hướng tốt nhất để giải quyết vấn đề của cuộc sống, mà thực tế luôn chứa đựng vô số ví dụ, là nguồn thông tin phản ảnh chân thực, sinh động nhất có thể đưa ra phản luận.

Thông tin chúng ta tiếp nhận được, có thể là bài học sách vở về lý thuyết, có thể là một ứng dụng khoa học phục vụ đời sống mà có thể cần hoặc không cần nhiều thời gian nghiên cứu, nhưng cũng có thể là bài học cần phải tranh luận nhiều để mang đến cho cuộc sống xã hội có được chiều hướng phát triển tốt đẹp. Điều đó tùy thuộc vào trình độ nhận thức, năng lực, trình độ chuyên môn, vị trí cũng như mỗi tầng nấc của cấu trúc xã hội mà mỗi cá nhân đang nắm giữ.

Xã hội đang buộc mỗi chúng ta hôm nay phải thông minh hơn, hiểu biết hơn ngày hôm trước, là chiều hướng phát triển chứ không thể đi ngược lại mà chỉ có thể là chậm hoặc nhanh mà thôi!. Bạn muốn trở thành người tiêu dùng thông thái, thì cần phải biết những thông tin về sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ, thời hạn sử dụng và cách chế biến, bảo quản như thế nào?. Có đủ an tòan và có lợi cho sức khỏe hay không? Nhưng chỉ có nhà chuyên môn mới có khả năng và đưa ra những thông tin cần thiết và đủ cho bạn một lời khuyên.

Nếu bạn không nhận được thông tin nào, hay mối nghi ngờ của bạn về sự tác động của sản phẩm liên quan tới sức khỏe người dùng mà vẫn không có lời đáp từ các nhà chuyên môn, cơ quan chức năng, nhà quản lý ắt hẳn mối nghi ngờ của bạn càng gia tăng, buộc bạn phải đặt câu hỏi, mối nghi ngờ đó với người, cơ quan có thể đòi hỏi quyền lợi cho mình rồi mới đi đến quýet định cho mình nên dùng hay không?. Hay, hành trình đi làm thủ tục hành chính, bạn thấy người khác có thể làm nhanh, còn bạn thì cứ phải hẹn lên, hẹn xuống phải vẫn không xong các thủ tục, sẽ khiến bạn phải đặt câu hỏi vì sao ?. Rồi quá trình cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước đang diễn ra rất sôi động trong thời gian qua.

Mặc dầu có những bài học từ các nước khác về công việc cổ phần hóa thường không đánh giá đúng giá trị thực chất của doanh nghiệp, dẫn tới nguy cơ người lao động mất vốn, mà lại làm giàu cho những kẻ cơ hội đang nắm nhiều quyền hành trong tay… thì chính từ những thông tin mà bạn nắm được đã gióng lên hồi chuông cảnh báo. Chính bạn cũng đã biết phản luận lại những thông tin mà bạn tiếp nhận được nhưng chưa đủ để làm nên sự thay đổi. Vấn đề còn lại là giải quyết như thế nào lại thuộc về những nhà chức trách, quản lý đề ra chính sách để đảm bảo quyền lợi công bằng cho mọi người dân lao động.

Ấy là những thông tin đã có từ thực tế và quá rõ ràng. Còn những thông tin vẫn còn nằm khuất với mục đích đen tối, nhằm để tư lợi (chứ không phải thuộc về an ninh quốc phòng, bí mật, chiến lược phát triển và giữ gìn nền độc lập, chủ quyền cho đất nước) mà nó không được công khai, minh bạch hay biểu hiện ở một dạng thể nào đó khó nhận biết, thật trừu tượng hoặc không thuộc về chuyên môn hay nằm ngoài tầm hiểu biết của bạn, thì rất cần tới sự phản luận, tư duy sáng tạo của các nhà khoa học, chuyên môn mà cuộc sống thực tế của người dân có thể đưa ra vô số vấn đề cho họ làm công việc đó.

Do vậy mà các chính sách, thể chế luật pháp chúng ta đang xây dựng luôn phải tôn trọng ý kiến của người chịu sự điều hành bởi chúng ta vẫn thường nói "luật pháp là điều chỉnh hành vi của cuộc sống xã hội, thì xây dựng luật pháp cần phải dựa trên những hành vi đó" để làm sao vừa đảm bảo tính nhân văn, khách quan, công bằng, văn minh đối với cộng đồng và đưa sự phát triển xã hội lên tầm mức cao hơn. Nhưng thực tế cuộc sống, chúng ta bỏ qua rất nhiều vấn đề mà đáng lẽ ra cũng cần được phản biện lại một cách chặt chẽ, mọi lúc mọi nơi.

Song vì một vài lý do nào đó nên khiến chúng ta lơ là bỏ qua. Chẳng hạn chúng muốn con cái chúng ta học hành giỏi giang, nên chỉ muốn con cái suốt ngày chúi mũi vào việc học mà không bắt chúng là bất cứ công việc nào khác. Nhưng chính từ những công việc nhà hàng ngày cũng giúp bọn trẻ phát triển tư duy sáng tạo khi dọn nhà, rửa chén bát làm sao cho nhanh hơn, sạch hơn, tiết kiệm nước hơn…như chương trình Olympia từng đưa ra bài tóan "có ba cặp bao tay cao su, bác sỹ có thể sử dụng tới mấy lần? mà vẫn đảm bảo vệ sinh cho mình và bệnh nhân!" chẳng hạn.

Phản luận thông tin được xem như một phần của môn khoa học "tư duy và phương pháp luận sáng tạo". Một môn khoa học tưởng chừng rất mới ở nước nhà và đã được giảng đạy ở một trường đại học hàng chục năm nay. Ấy nhưng, một thực tế rất đáng được quan tâm khi nền giáo dục nước nhà đang nhận được nhiều lời chê hơn khen thì việc cung cấp các phương pháp luận sáng tạo lồng ghép vào các môn học ở các bậc học cũng rất cần thiết.

Bởi không chỉ có ở bậc ĐH hay nghiên cứu sinh mới cần tới mà ngay cả bậc PTTH. PTCS, thậm chí là cả bậc tiểu học chúng ta cũng có thể mang tới cho các em những cách tư duy cho từng môn học, từng vấn đề của cuộc sống. Như chính nhà giáo Phan Dũng-người đã dành tâm huyết cho môn khoa học này và mang vào giảng dạy ở trường ĐH đã nói:"Dạy học là dạy cách suy nghĩ từ những kiến thức mà người học tiếp nhận được".

Còn với người viết bài này thì nghĩ rằng: Dạy là dạy cách tư duy, học cũng là học cách tư duy. Và tùy theo lượng kiến thức mà mỗi cá nhân tiếp nhận được ở mỗi tầm mức nào đó, cộng với phương pháp luận, tư duy sáng tạo sẽ nâng tầm tư duy của mình lên mức cao hơn, khi dó khả năng tiếp nhận thông tin nhanh hơn, tư duy sáng tạo sẽ mang lại hiệu quả hơn.

Vậy bạn hãy tập phản luận thông tin và tư duy sáng tạo cùng các vấn đề mà bạn đang gặp phải chứ !?. Chúc bạn thành công và mang đến cho cuộc sống xã hội những giá trị tích cực trên lĩnh vực chuyên môn hay bất cứ công việc gì mà bạn yêu thích.

CL. 10.06.2007

Lê Trang Tuấn

Posted by LÊ TRANG TUẤN on 15:29:00. Filed under Xã luận hội chẩn . You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. Feel free to leave a response