Thuế thu nhập cá nhân
Vài suy nghĩ về thuế thu nhập cá nhân.
Dự luật thuế thu nhập cá nhân (TTNCN) hiện đang ở bản dự thảo và đưa ra trưng cầu dân ý để nhận sự đóng góp ý kiến của đông đảo nhân dân, Trong rất nhiều ý kiến đưa ra tranh luận, hầu hết chỉ dừng lại ở mức chịu thuế mà có rất it ý kiến đóng góp để hòan thiện các điều luật, điều khỏan của luật cho phù hợp với thực tế. Ở bài viết này xin được đóng góp một vài ý kíến về suy nghĩ này.Một số ý kiến cho rằng thuế thu nhâp từ cho vay vốn, cổ tức, cổ phiếu….(Điều 4, khỏan 3) bị đánh thuế tới 25 % là quá cao. Bởi xét cho cùng, kinh doanh chứng khóan là loại kinh doanh chịu nhiều rủi ro nên thu nhập không ổn định và có khi phải chịu lỗ. Hơn thế, với 25% thuế phải nộp, thì ngưòi chơi chứng khóan lại phải chịu rất nhiều thứ dịch vụ phí. Chẳng hạn như chi phí môi giới, tiền vay lãi ngân hàng, thậm chí cả thông tin phục vụ cho công việc đầu tư cũng phải mua, phải đầu tư. Vậy khi áp mức thuế người nộp thúng sẽ được khấu trừ như thế naò khi các chi phí kia không được thể hiện trên chứng từ vì lý do khách quan chứ không phải là chủ quan hay cố tình trốn tránh nộp thuế ?.Chẳng hạn: Chi phí gián tiếp: Nhà báo, luật sư… muốn có thông tin nhìều cũng cần phải trả phí cho người cung cấp thông tin, tiền xăng xe, hao mòn tài sản….lúc này tiền khấu trừ thuế sẽ được tính tính như thế nào?Việc khấu trừ chi phí quản lý cần phải thể hiện rõ, nhất quán. Bởi chi phí quản lý hàm chứa những nội dung mơ hồ và rất dễ bị lợi dụng. Theo cách hiểu thông thường chi phi quản lý là chi phí dùng để chi trả cho bộ máy quản lý để điều hành kinh doanh đạt hiệu quả tốt. Và thuế sẽ được tính như thế nào khi thu nhập của đối tượng nộp thuế sẽ tăng khi họ quản lý tốt ?. Bởi hiệu quả kinh doanh phụ thuộc vào kiến thức quản lý của từng đối tượng. Vậy làm sao để xác định hay quy lượng chính xác mà trừ thuế?. Vả lại, chúng ta khuyến khích người tài giỏi, thì không lẽ chi phí quản lý ít vì anh quản lý điều hành tốt thì thu nhập của anh cao nghĩa là anh phải chịu thuế cao. Còn anh quản lý kém, hiệu quả sản xuất kinh doanh kém thì lại chịu thuế ít. Thì người giỏi làm sao giàu có hơn được? Làm sao khuyến khích họ hăng say làm việc để tạo ra nhiều sản phẩm cho xã hội ?Trong nền kinh tế phần lớn còn sử dụng tiền mặt, làm sao để xác định được mọi chi tiêu cụ thể là từ mỗi người dân, để xác định chính xác các chi phí để làm cho đồng vốn sinh lãi để đóng thuế? Khi mà đóng học phí cho con cái đi học cũng chỉ nhận tờ biên lai không phải của cơ quan quản lý thuế? và thói quen nhận biên lai rồi quẳng hay xé vất ở đâu đó chứ không lưu giữ thì làm sao đế thay đổi được cũng là vấn đề cần xem xét, hay tổ chức tuyên truyền để mọi người dân hiểu và ý thức cũng cả một vấn đề.Có rất nhìều giao dịch để thực hiện đồng vốn sinh lãi những không thể có xác nhận chi phí đựoc. Chẳng hạn, một người xây nhà, nhưng chỉ là nhà cấp 4, hay 1,2 tầng nhưng chỉ thuê thiết kế, còn lại thì chỉ thuê những người chỉ giỏi về xây dựng, nhưng không thuộc công ty nào thì lấy đâu ra chứng từ để thanh tóan mà thường dùng tiền mặt trao tay. Thậm chí như việc xây bờ rào, đường xá để cải tạo, một vùng đất thửa ruộng, thuê người xây dựng kết cấu hạ tầng, làm nên một mặt nền rộng để sản xuất, kinh doanh người dân cũng chỉ thuê mấy ông "thợ đụng" làm cho rẻ nhưng khi trả tiền công thì đâu có chừng nhận gì đâu. Họa chăng chỉ là bản ký nhận bằng tay, liệu có đủ cơ sở xác nhận chính xác và không gian dối khi nộp thuế và cả việc cơ quan thuế có đủ khả năng giám sát ?. Cho dù khỏan 3, Điều 15 có nói đến việc giảm trừ các chi phí liên quan để tính mức thu nhập Ngay cả những công ty TNHH vẫn còn có thể trốn thuế khi họ bắt nhân viên của mình nhận lượng nhiều hơn thực trả để giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đó thôi.
(còn tiếp bài sau)