Từ Vedan nghĩ về thể chế quản trị
“ Gần hai tuần nay, báo chí lại rộ lên vấn đề gây ô nhiễm môi trường qua vụ Vedan, bánh kẹo chứa bì cactông, bột đá rồi sữa chứa melamine gây sạn thận… những vấn đề xưa cũ đã được đề cập đến rất nhiều trong rất nhiều bài viết không chỉ của riêng mình. Nhận thấy nó vẫn còn mang tính thời sự nên lôi ra gửi dự thi (Vì ban tổ chức không cấm-Tất nhiên những bài này đã được báo chí đăng tải và nhận được sự ủng hộ của rất nhiều bạn đọc) cùng với bài viết mới nhất vừa tranh thủ viết và Poste lên Blog kẻo không “nguội” mất!”
HÀN DÂN BIỂU
Từ “Vedan” nghĩ về thể chế quản trị.
Toàn cầu hoá đang tạo áp lực lên các quốc gia trên rất nhiều lĩnh vực của thể chế, chính sách phát triển, mà sự chọn lựa thu hút đầu tư nước ngoài để phát triển kinh tế hay chấp nhận tụt hậu đang là mối quan tâm hàng đầu của rất nhiều quốc gia kém phát triển, liệu có tránh khỏi sự tác động đó?
Rõ ràng, tại những quốc gia phát triển. Với trình độ khoa học kỹ thuật tiên tiến, các tiêu chí về chất lượng sản phẩm, môi trường… được kiểm tra ngặt nghèo cộng với nguồn tài nguyên thiên nhiên đang bị thu hẹp dần, thuế má tăng cao thì việc lựa chọn đặt nhà máy tại những quốc gia kém phát triển với nhiều lợi thế về nguồn tài nguyên thiên nhiên, nhân lực dồi dào lại được hỗ trợ về chính sách thuế khoá đang là sự lựa chọn tối ưu của các nhà đầu tư.
Thế nên suy nghĩ cắm rễ lâu dài của “Vedan” chẳng có gì lấy làm lạ. Chỉ có điều lạ rằng mọi sự cảnh báo của các chuyên gia, nhà khoa học về môi trường trong và ngoài nước chúng ta đều biết, song dường như đã không được ý thức đúng đắn khi lựa chọn các nhà đầu tư để áp dụng những tiêu chuẩn phù hợp. Sau 14 năm hoạt động, có thể “Vedan” đã tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn công nhân, đóng góp vào ngân sách nhà nước hàng năm một khoản thuế khoá không nhỏ. Nhưng chúng ta phải chấp nhận hy sinh một vài con sông, môi trường sống bị ô nhiễm nặng, dân cư chịu cảnh hôi thối, bệnh tật đe đoạ…, thì dẫu có phải bồi thường 91 tỷ đồng hay nhiều hơn nữa cũng không thể ngày một ngày hai chúng ta có thể trả lại cho môi trường sự thực sự trong sạch mà không phải tốn nhiều công sức của các nhà khoa học. Còn sức khoẻ của người dân thì không thể làm lại như một sản phẩm mới của công nghệ.
Trong khi đó, hàng năm chúng ta phải nhận nguồn vốn viện trợ ODA từ tổ chức ngân hàng thế giới hàng tỷ USD nhằm cải thiện môi trường sống, chương trình nước sạch, giao thông đô thị… Vậy mà, chỉ một vụ như Vedan, chúng ta phải lãnh đủ bao nhiêu hậu quả cần phải giải quyết và nguồn vốn viện trợ chắc chắn không phải là sự cho không biếu không.
Không phải đến khi thanh tra môi trường phát hiện và đưa ra đầy đủ bằng chứng, thì vụ “Vedan” mới được đề cập tới mà những năm trước báo chí cũng đã lên tiếng cảnh báo. Song, lý do về nguồn lực trang thiết bị máy móc hay con người không đáp ứng cho công tác thanh kiểm tra nên đến nay “Vedan” mới bị “lột mặt nạ”?
Hệ thống chính trị hội đủ với các cơ quan ban ngành, chức năng có thể thực thi nhiệm vụ xã hội. Thế nhưng, để phản ứng nhanh nhạy kịp thời trước những sự vụ để giảm bớt mối lo của người dân thì không nhiều. Có thể nhận thấy ở sự kiện bánh kẹo chứa đá vôi, sữa gây sạn thận ở trẻ em vừa qua. Xa hơn chút nữa là nước tương chứa 3 MCPD và còn rất nhiều vấn đề khác nữa đang tồn tại trong đời sống. Với lĩnh vực hàng hóa lương thực, thực phẩm, thuốc men thường được kiểm tra ngặt nghèo nhất về các tiêu chí chất lượng, nguồn gốc xuất xứ cũng như đăng ký nhãn hiệu và ghi thành phần, chiết xuất trên bao bì… trước khi được phép lưu hành trên thị trường .
Vậy mà, khi báo chí lên tiếng thì lãnh đạo Cục An toàn vệ sinh thực phẩm vẫn cho rằng chưa có sữa trung Quốc nhập vào Việt nam. Còn Bộ Y tế lại nói rằng: “Chuyện sữa melamine chưa phải là vấn đề của Việt Nam”. Nay đã có vấn đề rồi, và không ít mẫu sữa có nguồn xuất xứ từ Trung Quốc được kiểm tra có chứa “melamine” thì không rõ có bao nhiêu trẻ em đã uống và sức khoẻ của các em chịu ảnh hưởng của loại “sữa độc” này?.
Hệ thống chính trị lập ra các cơ quan ban ngành chức năng, ngoài việc cơ cấu đầy đủ cơ số con người, trình độ nguồn nhân lực… cần thiết phải có một thể chế quản trị tốt, phối hợp chặt chẽ để điều hành và quản lý đạt hiệu quả cao. Điều này phụ thuộc rất lớn vào thể chế luật pháp và trình độ nguồn nhân lực.
Thử nghĩ xa hơn một chút, khi rất nhiều nguồn nhân lực chất lượng cao rời bỏ vị trí công chức ra làm ngoài vì lương bổng nhà nước không đảm bảo cho cuộc sống gia đình, ắt hẳn khả năng đáp ứng trước những vấn đề phát sinh ngoài xã hội sẽ trở thành mối lo ngại không riêng của người dân và trọng trách lại gia tăng cho thể chế quản trị nhà nước.
Thu hút nguồn vốn quốc gia không ngừng tăng lên hàng năm, 9 tháng đầu năm theo con số thống kê của Bộ KH&ĐT, nguồn vốn FDI lên tới 5,7 tỷ USD. Đồng nghĩa với bao mối trăn trở của người dân, khi diện tích đất nông nghiệp lại bị thu hồi dành cho dự án. Thất nghiệp, cuộc sống không đảm bảo, môi trường bị ô nhiễm… lại gia tăng thêm những mối lo. Được biết, kỳ họp thứ tư QH Khoá XII sẽ diễn ra vào ngày 20/10 tới đây sẽ danh nhiều thời gian cho việc thảo luận các vấn đề về dân sinh. Hy vọng, các vấn đề chăm lo sức khoẻ của người dân, an toàn thực phẩm, môi trường sống… sẽ giải toả được mối lo cho toàn xã hội để người dân có được cuộc sống chất lượng hơn. Giá trị cuộc sống và môi trường không còn phải chịu cảnh cưỡng bức bởi những công ty, nhà máy, xí nghiệp gây ô nhiễm kiểu “Vedan” nữa!
ĐN: 27/09/2008
HÀN DÂN BIỂU
Từ “Vedan” nghĩ về thể chế quản trị.
Toàn cầu hoá đang tạo áp lực lên các quốc gia trên rất nhiều lĩnh vực của thể chế, chính sách phát triển, mà sự chọn lựa thu hút đầu tư nước ngoài để phát triển kinh tế hay chấp nhận tụt hậu đang là mối quan tâm hàng đầu của rất nhiều quốc gia kém phát triển, liệu có tránh khỏi sự tác động đó?
Rõ ràng, tại những quốc gia phát triển. Với trình độ khoa học kỹ thuật tiên tiến, các tiêu chí về chất lượng sản phẩm, môi trường… được kiểm tra ngặt nghèo cộng với nguồn tài nguyên thiên nhiên đang bị thu hẹp dần, thuế má tăng cao thì việc lựa chọn đặt nhà máy tại những quốc gia kém phát triển với nhiều lợi thế về nguồn tài nguyên thiên nhiên, nhân lực dồi dào lại được hỗ trợ về chính sách thuế khoá đang là sự lựa chọn tối ưu của các nhà đầu tư.
Thế nên suy nghĩ cắm rễ lâu dài của “Vedan” chẳng có gì lấy làm lạ. Chỉ có điều lạ rằng mọi sự cảnh báo của các chuyên gia, nhà khoa học về môi trường trong và ngoài nước chúng ta đều biết, song dường như đã không được ý thức đúng đắn khi lựa chọn các nhà đầu tư để áp dụng những tiêu chuẩn phù hợp. Sau 14 năm hoạt động, có thể “Vedan” đã tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn công nhân, đóng góp vào ngân sách nhà nước hàng năm một khoản thuế khoá không nhỏ. Nhưng chúng ta phải chấp nhận hy sinh một vài con sông, môi trường sống bị ô nhiễm nặng, dân cư chịu cảnh hôi thối, bệnh tật đe đoạ…, thì dẫu có phải bồi thường 91 tỷ đồng hay nhiều hơn nữa cũng không thể ngày một ngày hai chúng ta có thể trả lại cho môi trường sự thực sự trong sạch mà không phải tốn nhiều công sức của các nhà khoa học. Còn sức khoẻ của người dân thì không thể làm lại như một sản phẩm mới của công nghệ.
Trong khi đó, hàng năm chúng ta phải nhận nguồn vốn viện trợ ODA từ tổ chức ngân hàng thế giới hàng tỷ USD nhằm cải thiện môi trường sống, chương trình nước sạch, giao thông đô thị… Vậy mà, chỉ một vụ như Vedan, chúng ta phải lãnh đủ bao nhiêu hậu quả cần phải giải quyết và nguồn vốn viện trợ chắc chắn không phải là sự cho không biếu không.
Không phải đến khi thanh tra môi trường phát hiện và đưa ra đầy đủ bằng chứng, thì vụ “Vedan” mới được đề cập tới mà những năm trước báo chí cũng đã lên tiếng cảnh báo. Song, lý do về nguồn lực trang thiết bị máy móc hay con người không đáp ứng cho công tác thanh kiểm tra nên đến nay “Vedan” mới bị “lột mặt nạ”?
Hệ thống chính trị hội đủ với các cơ quan ban ngành, chức năng có thể thực thi nhiệm vụ xã hội. Thế nhưng, để phản ứng nhanh nhạy kịp thời trước những sự vụ để giảm bớt mối lo của người dân thì không nhiều. Có thể nhận thấy ở sự kiện bánh kẹo chứa đá vôi, sữa gây sạn thận ở trẻ em vừa qua. Xa hơn chút nữa là nước tương chứa 3 MCPD và còn rất nhiều vấn đề khác nữa đang tồn tại trong đời sống. Với lĩnh vực hàng hóa lương thực, thực phẩm, thuốc men thường được kiểm tra ngặt nghèo nhất về các tiêu chí chất lượng, nguồn gốc xuất xứ cũng như đăng ký nhãn hiệu và ghi thành phần, chiết xuất trên bao bì… trước khi được phép lưu hành trên thị trường .
Vậy mà, khi báo chí lên tiếng thì lãnh đạo Cục An toàn vệ sinh thực phẩm vẫn cho rằng chưa có sữa trung Quốc nhập vào Việt nam. Còn Bộ Y tế lại nói rằng: “Chuyện sữa melamine chưa phải là vấn đề của Việt Nam”. Nay đã có vấn đề rồi, và không ít mẫu sữa có nguồn xuất xứ từ Trung Quốc được kiểm tra có chứa “melamine” thì không rõ có bao nhiêu trẻ em đã uống và sức khoẻ của các em chịu ảnh hưởng của loại “sữa độc” này?.
Hệ thống chính trị lập ra các cơ quan ban ngành chức năng, ngoài việc cơ cấu đầy đủ cơ số con người, trình độ nguồn nhân lực… cần thiết phải có một thể chế quản trị tốt, phối hợp chặt chẽ để điều hành và quản lý đạt hiệu quả cao. Điều này phụ thuộc rất lớn vào thể chế luật pháp và trình độ nguồn nhân lực.
Thử nghĩ xa hơn một chút, khi rất nhiều nguồn nhân lực chất lượng cao rời bỏ vị trí công chức ra làm ngoài vì lương bổng nhà nước không đảm bảo cho cuộc sống gia đình, ắt hẳn khả năng đáp ứng trước những vấn đề phát sinh ngoài xã hội sẽ trở thành mối lo ngại không riêng của người dân và trọng trách lại gia tăng cho thể chế quản trị nhà nước.
Thu hút nguồn vốn quốc gia không ngừng tăng lên hàng năm, 9 tháng đầu năm theo con số thống kê của Bộ KH&ĐT, nguồn vốn FDI lên tới 5,7 tỷ USD. Đồng nghĩa với bao mối trăn trở của người dân, khi diện tích đất nông nghiệp lại bị thu hồi dành cho dự án. Thất nghiệp, cuộc sống không đảm bảo, môi trường bị ô nhiễm… lại gia tăng thêm những mối lo. Được biết, kỳ họp thứ tư QH Khoá XII sẽ diễn ra vào ngày 20/10 tới đây sẽ danh nhiều thời gian cho việc thảo luận các vấn đề về dân sinh. Hy vọng, các vấn đề chăm lo sức khoẻ của người dân, an toàn thực phẩm, môi trường sống… sẽ giải toả được mối lo cho toàn xã hội để người dân có được cuộc sống chất lượng hơn. Giá trị cuộc sống và môi trường không còn phải chịu cảnh cưỡng bức bởi những công ty, nhà máy, xí nghiệp gây ô nhiễm kiểu “Vedan” nữa!
ĐN: 27/09/2008
Posted by LÊ TRANG TUẤN
on 23:06:00. Filed under
Xã luận hội chẩn
.
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0.
Feel free to leave a response